Nghiên cứu về thực trạng xử lý và thu hồi niken trong nước thải mạ

Đề tài :“Nghiên cứu thu hồi niken oxit từ nước thải ngành công nghiệp mạ” do Viện Phát triển Khoa học và Công nghệ Vùng – Viện Ứng dụng công nghệ thực hiện đã tiến hành điều tra, khảo sát về thực trạng xử lý và thu hồi niken trong nước thải mạ ở Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, có rất ít các doanh nghiệp trong ngành mạ tại Việt Nam nhận thức được lợi ích và tiềm năng của việc áp dụng công nghệ tiên tiến, coi chất thải (khí, rắn, lỏng) là nguồn tài nguyên cần được tái sử dụng, tuần hoàn và giảm thiểu lượng phát thải.

Ngành công nghiệp mạ đang trải qua giai đoạn phát triển đáng kể và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Ngành này đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực sản xuất như thiết bị điện, ô tô, môtơ, xe đạp, dụng cụ y tế, và các sản phẩm kim loại tiêu dùng. Đặc biệt, việc gia công mạ sản phẩm như linh kiện điện tử, máy tính, điện thoại đã đóng góp rất lớn vào kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Năm 2021, kim ngạch xuất khẩu của các sản phẩm này đạt 51 tỷ USD, tăng 14,4% so với năm 2020. Sản lượng xuất khẩu thép đạt 30,8 triệu tấn, trong đó xuất khẩu đạt 7,5 triệu tấn với tổng giá trị 12 tỷ USD. Các sản phẩm mạ điện từ Việt Nam đã được xuất khẩu sang hơn 30 quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các nước trong khối ASEAN, Trung Quốc, châu Âu và Mỹ.

Theo các tài liệu thống kê cho thấy, hầu hết các nhà máy, cơ sở xi mạ có quy mô nhỏ và vừa đều tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, TP.HCM, Biên Hòa... Trong quá trình sản xuất, nước thải của các nhà máy xí nghiệp này đều bị ô nhiễm các kim loại nặng, nhưng vấn đề xử lý nước thải còn chưa được quan tâm, xem xét đầy đủ hoặc việc xử lý chỉ mang tính hình thức vì đầu tư cho một quy trình xử lý nước thải khá tốn kém và việc thực thi Luật Bảo vệ môi trường chưa được nghiêm minh, còn mang tính đối phó.

Khảo sát một số nhà máy mạ ở Sóc Sơn và Bắc Ninh nhận thấy các nhà máy này chỉ đầu tư trạm xử lý nước thải, tuy nhiên công nghệ xử lý còn đơn giản, hiệu quả xử lý chưa cao. Nước thải chưa phân dòng từng loại kim loại nặng, nước thải sinh hoạt mà nhập chung vào rồi mới xử lý.

Nước thải được thu gom về bể điều hòa, sau đó được bơm nước vôi vào trung hòa pH và chỉ xử lý được một phần các KLN, không đảm bảo tiêu chuẩn xả thải.

Công ty Shinhan đầu tư hơn cho trạm xử lý nước thải khi sử dụng đến 3 cấp bậc xử lý. Sau khi xử lý bậc 1 bằng vôi để nâng pH lên, tiếp đến là dùng javen để xử lý xyanua. Nước thải sau đó được đưa qua bể lọc than hoạt tính để loại bỏ một phần KLN và COD. Cuối cùng nước được đưa qua cột trao đổi ion để loại bỏ những ion KLN còn sót lại.