Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ trong bảo quản nông sản

Năm 2025, Viện Phát triển Khoa học và Công nghệ Vùng thực hiện đề tài nghiên cứu: “Nghiên cứu quy trình bảo quản táo ta (Ziziphus mauritiana) bằng màng polysaccharide (chitosan, gum arabic) bổ sung dịch chiết Vối”. Đề tài đóng góp ý nghĩa trong việc đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ trong bảo quản nông sản.

Qua thời gian nghiên cứu phương pháp và thực nghiệm, nhóm nghiên cứu bước đầu đã có những kết quả cho thấy các hợp chất polyphenol trong lá vối có tiềm năng ứng dụng làm nguyên liệu kháng khuẩn, chống oxy hoá tự nhiên dùng cho bảo quản nông sản.

Chiết xuất dịch chiết lá vối có hàm lượng polyphenol tổng số đạt 99,73 mgGAE/gCK, hàm lượng flavonoid tổng số là 63,36 mgGAE/gCK. Polyphenol có khả năng ức chế quá trình oxy hóa, ức chế vi sinh vật. Như vậy có thể thấy tính khả thi khi ứng dụng dịch chiết lá vối vào màng bảo quản polysaccharide để bảo quản táo ta.

Sau đó, nhóm nghiên cứu tiếp tục khảo sát khả năng ứng dụng dịch lá vối để bảo quản táo. Thành phần màng được lựa chọn dựa trên các nghiên cứu trước đây do nhóm nghiên cứu đã khảo sát là chitosan, gum arabic. Bước đầu nhóm nghiên cứu nhận được kết quả khá khả quan, so với mẫu đối chứng, táo  được phủ màng bảo quản cho thấy giá trị về mặt cảm quan cũng như có thời hạn sử dụng lâu hơn. Lớp màng phủ CH/GA bổ sung dịch vối tăng cường đáng kể chất lượng cũng như thời gian bản quản táo lên đến 9 ngày ở nhiệt độ 25±2^oC và độ ẩm 65%. Hàm lượng tối ưu khi bổ sung dịch chiết vối là 0,6% cho thấy hiệu quả bảo quản táo của màng thông qua các chỉ tiêu axit, màu sắc, làm lượng đường khử. Lớp màng phủ CH/GA/CE 0,6% trên bề mặt quả táo tương đối mịn và làm chậm đáng kể quá trình chín và giữ lại nhiều hơn tổng hàm lượng axit hữu cơ, đường khử,…của quả táo.

Ngoài ra, nghiên cứu còn xác định các điều kiện bảo quản thích hợp như xử lý bề mặt hay nhiệt độ bảo quản. Từ các thông số thu được thông qua quá trình nghiên cứu, nhóm nghiên cứu đã xây dựng được quy trình bảo quản táo ta với quy mô pilot. Quy trình bảo quản táo ta gồm các bước như sau:

Bước 1: Chuẩn bị táo tươi

- Điều kiện lựa chọn: Táo tươi ngay sau khi thu hoạch, có độ chín tương đồng, không sâu bệnh, sứt sẹo, không dập nát.

Bước 2: Xử lý bề mặt

- Rửa sạch sơ bộ bằng nước sạch

- Khử khuẩn: Ngâm dung dịch NaClO trong 1 phút

- Vớt ra để ráo trước khi phủ màng bảo quản

Bước 3: Phủ màng bảo quản

- Chuẩn bị dung dịch màng bảo quản: Gồm 1% chitosan, 2% gum arabic, 0,6% dịch chiết vối.

- Nhúng toàn bộ táo ngập trong dung dịch bảo quản, thời gian nhúng 2 phút.

Bước 4: Sấy khô

- Sấy khô hoàn toàn táo sau khi phủ màng

- Nhiệt độ sấy: Nhỏ hơn 40^oC

Bước 5: Đóng gói bảo quản

- Sau khi táo khô lớp màng phủ, xếp toàn bộ táo vào thùng carton có lỗ thoáng khí, để vào kho điều chỉnh nhiệt độ về 10^oC, độ ẩm khoảng 65%.

Như vậy, màng bảo quản táo CH 1%/GA 2%/CE 0,6% có hiệu quả trong việc bảo quản táo, giúp kéo thời gian sử dụng, duy trì ổn định chất lượng của táo trong suốt quá trình bảo quản. Khi kết hợp với điều kiện xử lý ban đầu là sử dụng NaClO để khử khuẩn cũna như điều chỉnh điều kiện nhiệt độ bảo quản 10^oC đã kéo dài thời gian sử dụng của táo tăng lên 2 – 3 lần.

Theo Viện Phát triển Khoa học và Công nghệ Vùng