Hệ sinh thái khởi nghiệp tại Đông Nam Á có những bước nhảy vọt bất chấp dịch Covid-19

Đăng bởi VIỆN NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN VÙNG vào lúc 04/08/2021

Hệ sinh thái khởi nghiệp tại Đông Nam Á vẫn đang có những bước phát triển nhảy vọt bất chấp những khó khăn đến từ dịch Covid-19.

Thời gian qua, bất chấp những ảnh hưởng tiêu cực từ dịch Covid-19, các doanh nghiệp khởi nghiệp tại Đông Nam Á vẫn đang tìm cách để kêu gọi nguồn vốn đầu tư. Điều đáng ngạc nhiên là cho dù việc kêu gọi vốn bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh nhưng giá trị đầu tư của các thương vụ đã tăng vọt lên mức cao chưa từng thấy hơn cả năm 2019, khi dịch Covid-19 mới manh nha xuất hiện.

Theo một báo cáo của DealStreetAsia (một công ty truyền thông thuộc tập đoàn Nikkei, trụ sở tại Singapore), giá trị các thương vụ khởi nghiệp trong 6 tháng đầu năm 2021 đã đạt mức 11,7 triệu USD (cao hơn con số 8,5 tỷ USD trong cả năm 2020 và 8,8 tỷ USD được ghi nhận vào năm 2019).

Nếu tính cụ thể so với cùng kỳ năm ngoái, giá trị giao dịch trong 6 tháng đầu năm 2021 đã tăng hơn gấp đôi (so với 5,1 tỷ USD được ghi nhận trong nửa đầu năm 2020 và 4,6 tỷ USD được ghi nhận trong 6 tháng đầu năm 2019).

“Các nhà quản lý quỹ khởi nghiệp và các công ty khởi nghiệp đã có thời gian thích nghi với điều bình thường mới này (ý nói giai đoạn dịch Covid-19 hiện tại) và hiện được trang bị tốt hơn để đối phó với hậu quả của đại dịch so với thời điểm một năm trước. Các lĩnh vực phát triển thịnh vượng trong thời kỳ đại dịch như fintech, thương mại điện tử, công nghệ y tế và hậu cần được dự đoán sẽ tiếp tục thu hút thêm nguồn quỹ để mở rộng hoạt động”, Andi Haswidi, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu ASEAN tại DealStreetAsia cho hay.

Các giao dịch hàng đầu trong quý II/2021 năm nay thuộc về Công ty khởi nghiệp phân tích bán lẻ Trax có trụ sở tại Singapore, chuỗi bán lẻ VinCommerce và nền tảng bán lẻ tiêu dùng CrownX (hai công ty này đều có trụ sở tại Việt Nam).

Trax đã huy động được 640 triệu USD trong vòng Series E, với những người ủng hộ như BlackRock và SoftBank Vision Fund. Trong lĩnh vực cổ phần tư nhân, thương vụ của VinCommerce của Việt Nam có trị giá 410 triệu USD, với SK South East Asia Investment là nhà đầu tư, trong khi thương vụ của CrownX cũng của Việt Nam trị giá 400 triệu USD. Danh sách các nhà đầu tư của CrownX bao gồm Alibaba Group và Baring Private Equity Asia.

Theo dữ liệu của DealStreetAsia, lĩnh vực bán lẻ kỹ thuật số đang thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư mạo hiểm và cổ phần tư nhân với 1,45 tỷ USD đạt được trong các giao dịch. Đây là lĩnh vực thu hút nhiều đầu tư nhất trong số các ngành được khảo sát.

Báo cáo của DealStreetAsia cũng nhận định, các công ty khởi nghiệp về y tế từ xa chiếm 9 trong số 16 thương vụ mà các công ty khởi nghiệp công nghệ sức khỏe đã chốt trong quý II/2021. Công nghệ y tế nói chung là một trong những lĩnh vực hoạt động tốt nhất ở Đông Nam Á về số lượng giao dịch. DealStreetAsia nhấn mạnh rằng khối lượng giao dịch trong quý 2 năm nay đã tăng lên mức cao mới là 231, vượt xa tất cả các quý trước đó kể từ ba tháng đầu năm 2019, trong thời gian trước Covid-19.

Không chỉ Đông Nam Á, hoạt động giao dịch, gọi vốn khởi nghiệp trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương cũng có nhiều khởi sắc. Theo dữ liệu từ Công ty GlobalData, khu vực này đã chứng kiến mức tăng trưởng hàng tháng là 56,6% trong các giao dịch trong tháng 6/2021. Công ty GlobalData cho biết có tổng cộng 1.190 giao dịch - sáp nhập và mua lại, cổ phần tư nhân và tài trợ mạo hiểm đã được công bố tại Châu Á - Thái Bình Dương vào tháng 6, so với 760 giao dịch được công bố vào tháng trước.

Hoạt động giao dịch tăng trưởng theo tháng trong tháng 6/2021 tại các thị trường chính bao gồm Trung Quốc ở mức 142,3%, Ấn Độ là 30,2%, Nhật Bản là 11,8%, Hàn Quốc là 43,7% và Hồng Kông là 29,4%. So với tháng 5/2021, tháng 6/2021 đã chứng kiến khối lượng thương vụ tài trợ mạo hiểm tăng 91,3%, mua bán và sáp nhập tăng 24,9% và cổ phần tư nhân tăng 15,6%.

ASEAN đã chứng kiến sự quan tâm mạnh mẽ của các nhà đầu tư đến các công ty khởi nghiệp công nghệ của khối, khi các kỳ lân trong khu vực (các công ty trẻ có giá trị hơn 1 tỷ USD) đã thúc đẩy làn sóng số hóa để củng cố vị thế thống trị của họ. Trong báo cáo của mình, DealStreetAsia cho biết các đợt chào bán lần đầu ra công chúng sắp tới của các kỳ lân ASEAN, chẳng hạn như Bukalapak, Grab và GoTo, dự kiến sẽ sinh ra nhiều IPO công nghệ hơn và tạo ra nhiều sự quan tâm hơn đến tài sản Đông Nam Á của các nhà đầu tư toàn cầu.

Đặc biệt, trong khối ASIAN, Philippines đã ghi nhận mức tăng lớn nhất trong hoạt động trong quý II/2021. Nước này ghi nhận 14 giao dịch, nhiều hơn gấp đôi so với 6 giao dịch từng thấy trong hai quý liền kề trước đó. Các công ty khởi nghiệp của Singapore cũng đã huy động được 227 triệu USD tiền vốn, dẫn đầu là quỹ 167 triệu USD của Voyager Innovations.”

Singapore chiếm tỷ trọng lớn về giao dịch, chiếm một nửa tổng giá trị trong ASEAN trong quý II/2021. Nước này thu hút 2,85 tỷ USD cho 113 thương vụ, ít thay đổi so với 2,97 tỷ USD của quý đầu tiên và 111 thương vụ. Swarup Gupta, Giám đốc Economist Intelligence Unit lưu ý rằng Singapore được đánh giá cao về chính sách đầu tư nước ngoài, kiểm soát ngoại thương và hối đoái.

Liên quan tới vấn đề trên, Công ty đầu tư mạo hiểm (VC) Golden Gate Ventures cũng vừa công bố báo cáo trong đó nêu lên nhận định, đến cuối thập kỷ này sẽ có thêm nhiều công ty khởi nghiệp ở Đông Nam Á xuất hiện, với số lượng các công ty phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) hằng năm trong khu vực này dự kiến vượt qua con số 300 vào năm 2030.

Báo cáo đánh giá, Việt Nam được đánh giá là “ngôi sao đang lên” của khu vực và sẽ nổi lên trở thành quốc gia có hệ sinh thái khởi nghiệp lớn thứ ba ở Đông Nam Á vào năm 2022, với thêm nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm trong khu vực cam kết rót vốn đầu tư giai đoạn đầu vào các công ty khởi nghiệp tại đây.

Theo báo cáo, số lượng các công ty IPO sẽ gần gấp 3 lần số lượng các công ty khu vực đã niêm yết cổ phiếu trong năm 2020. Một số công ty có khả năng sẽ niêm yết như công ty mua bán trực tuyến Carousell, nền tảng bất động sản PropertyGuru và công ty du lịch Traveloka... Golden Gate Ventures cũng dự đoán, nguồn vốn đầu tư vào lĩnh vực giải trí và truyền thông sẽ tăng lên đáng kể trong thập kỷ này.

Báo cáo của Golden Gate Ventures lưu ý rằng, khoảng 100 triệu SGD đã được đầu tư vào lĩnh vực này trong năm 2020, và con số này có thể sẽ tăng lên khi các công ty khởi nghiệp về giải trí và truyền thông tập trung vào “nội dung châu Á” đang thu hút được sự quan tâm, chú ý toàn cầu.

Golden Gate Ventures cũng đưa ra nhận định về một số xu hướng đã ghi nhận ở Đông Nam Á trong những năm qua. Kể từ năm 2015, một thế hệ doanh nhân mới đã xuất hiện, được hỗ trợ từ các vòng gọi vốn đầu tư khổng lồ của các công ty khởi nghiệp đang phát triển nhanh như Grab và Gojek. Các cựu nhân viên cấp cao của những công ty tăng trưởng cao đã tiếp tục thành lập các doanh nghiệp của riêng họ, bắt đầu một chuỗi khởi nghiệp mới.

Bên cạnh đó, có thêm nhiều công ty đầu tư mạo hiểm xuất hiện trong thập kỷ qua. Theo đó, có khoảng 60 công ty đầu tư mạo hiểm xuất hiện trong khu vực trong năm 2020, so với chỉ 7 công ty 10 năm trước đây.

Phong Lâm

VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN:
zalo